Η επίσκεψη στην Κίσαμο είναι μοναδική εμπειρία. Η γνωριμία με την επαρχία δεν έχει να κάνει μονάχα με το ζεστό και φωτεινό ήλιο, την κρυστάλλινη θάλασσα, τα φαράγγια, την παρθένα γη, την μεγάλη χρονική διάρκεια διακοπών σας στην περιοχή. Η γνωριμία με την επαρχία Κισάμου είναι ταυτόχρονα κι ένα ταξίδι στην μακραίωνη ιστορία της, τον πολιτισμό, την παράδοση, τα ήθη και έθιμα, την φιλόξενη ψυχή των ανθρώπων της....Όσοι δεν μπορείτε να το ζήσετε... απλά κάντε μια βόλτα στο ιστολόγιο αυτό και αφήστε την φαντασία σας να σας πάει εκεί που πρέπει...μην φοβάστε έχετε οδηγό.... τις ανεπανάληπτες φωτογραφίες του καταπληκτικού Ανυφαντή.

Τρίτη, 18 Μαΐου 2010

ΤΑ ΤΥΡΙΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Α' ΜΕΡΟΣ

Το τυρί είναι μια από τις αγαπημένες τροφές των Κρητικών, σε αντίθεση με το γάλα που συνήθως δεν το προτιμούν με τα την παιδική και την εφηβική ηλικία.
Τα τυριά που παρασκευάζονται στο νησί είναι εξαιρετικής ποιότητος και γίνονται μόνο με γάλλα αίγας και προβάτου. (Γάλλα από αγελάδες δεν χρησιμοποιούμε καθόλου).
Το Κρητικό τυρί είναι ονομαστό από την αρχαιότητα, όπου το νησί έκανε εξαγωγές του προϊόντος.
Τα αιγοπρόβατα της Κρήτης εκτρέφονται ακόμη σύμφωνα με τις παραδοσιακές μεθόδους, είναι όλα ελεύθερης βοσκής και τρέφονται με χόρτα και βότανα που φυτρώνουν σε αφθονία στις κτηνοτροφικές περιοχές του νησιού.
Οργανωμένες μονάδες στις οποίες σταυλίζονται τα ζώα δεν υπάρχουν καθόλου στην Κρήτη. Μέχρι το 1960 κυριαρχούσε ένα είδος τυριού με χαμηλά λιπαρά, σκληρό τυρί εξαιρετικής γεύσης. Οι παλαιότεροι Κρητικοί έτρωγαν συνήθως τυρί που περιείχε λίγες λιπαρές ουσίες, δηλαδή τυρί υγιεινό.

1. Κεφαλοτύρι 
Παρασκευάζεται τώρα και πολλούς αιώνες στην Κρήτη (και σε άλλες Ελληνικές περιοχές), και γίνεται αποκλειστικά από πρόβειο και κατσικίσιο γάλα.
Η γεύση του είναι αλμυρή και πικάντικη. Πρίν καταναλωθεί πρέπει να ωριμάσει για τρείς μήνες. Είναι σκληρό τυρί και χρησιμοποιείται σαν επιτραπέζιο αλλά και τριμμένο πάν σε ζυμαρικά.

2. Γραβιέρα Κρήτης
Μεγαλειώδες τυρί .....

ιδιαίτερα όταν έχει ωριμάσει σε σπηλιές των Κρητικών βουνών. Γεύση ελαφρά αλμυρή και γεμάτη από το βούτυρο και τις πρωτεΐνες του γάλακτος. Έχει μικρές τρυπούλες και φτιάχνεται από αιγοπρόβειο γάλα. Η καλύτερη ποιότητα είναι όταν γίνεται από αμιγές πρόβειο. Τρώγεται κυριολεκτικά με κάθε τρόπο, αυτούσια ωμή με φρούτα και ψωμί σε ομελέτες ή μαγειρεμένη με κρέας αρνιού.
Παρασκευάζεται από πρόβειο γάλα.
Είναι τυρί ιδιαίτερα νόστιμο τυρί (ιδιαίτερα όταν έχει ωριμάσει μέσα σε σπηλιές των Κρητικών βουνών, τις «τρύπες», που λέμε) και πλούσιο σε λίπος και καζεΐνες, συστατικά που μεταφέρονται σχεδόν στο σύνολο τους κατά την τυροκόμηση στο τυρί, με συνέπεια να λαμβάνονται υψηλές αποδόσεις.
Έχει γεύση ελαφρά αλμυρή και γεμάτη από το βούτυρο και τις πρωτεΐνες του γάλακτος.
Το γάλα της τυροκόμησης παράγεται από ζώα που βόσκουν ελεύθερα σε ορεινές και ημιορεινές περιοχές της Κρήτης, όπου δεν χρησιμοποιούνται λιπάσματα, εντομοκτόνα, ζιζανιοκτόνα ή άλλοι ρυπαντές, και κατά συνέπεια αυτό και τα προϊόντα του μπορούν να χαρακτηριστούν βιολογικά.
Η αιγοπροβατοτροφία της Κρήτης παρουσιάζει χαρακτηριστικά αντίστοιχα αυτής άλλων περιοχών της χώρας. Εκτρέφονται εγχώριες φυλές ζώων που δίδουν μικρές σχετικά αποδόσεις και γάλα ιδιαίτερα πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά, κύρια σε λίπος και πρωτεΐνες. Υπάρχουν πολλές μικρές εκμεταλλεύσεις σε όλο το νησί, και πολλά κοπάδια μετακινούνται κατά τους χειμερινούς μήνες σε παραθαλάσσιες περιοχές όπου το κλίμα είναι πιο ήπιο.
Για την παρασκευή του τυριού αυτού, η πήξη του γάλακτος γίνεται στους 34 -36 οC. Το δημιουργούμενο τυρόπηγμα διαιρείται μετά 30 λεπτά περίπου. Αναθερμαίνεται υπό συνεχή ανάδευση στους 50-52 οC, τοποθετείται σε καλούπια και υποβάλλεται σε πίεση. κολούθως το τυρί μεταφέρεται σε χώρο θερμοκρασίας 14-16 οC και σχετική υγρασία 85% περίπου.
Μετά μία ημέρα τοποθετείται σε άλμη 18-20 Be για δύο έως πέντε ημέρες, ανάλογα με το μέγεθος του τυριού. Η ωρίμανση του τυριού γίνεται σε θαλάμους με θερμοκρασία 14-18 οC και σχετική υγρασία 85-90%. Στο στάδιο αυτό διενεργούνται μέχρι 10 επιφανειακά ξηρά αλατίσματα και το τυρί αναστρέφεται κατά καιρούς. Στην επιφάνειά του αναπτύσσεται μικροχλωρίδα που συμβάλλει στην ωρίμανση του τυριού και στην ανάπτυξη των οργανοληπτικών χαρακτηριστικών του.
Ο συνολικός χρόνος ωρίμανσης διαρκεί τρεις τουλάχιστον μήνες.
Η Γραβιέρα Κρήτης είναι συμπαγές τυρί και βγαίνει με πολλές τρύπες ή χωρίς.
3. Mαλάκα
Είναι μαλακό τυρί. Είναι το ίδιο τυρί από το οποίο γίνεται η Γραβιέρα, μόνο που στην περιοχή Χανίων συνηθίζουν να το χρησιμοποιούν με όλη την υγρασία του, πρίν ωριμάσει. Είναι δηλαδή ωμή Γραβιέρα.
Μ’ αυτό φτιάχνουν πίτες και χρησιμεύει στην Παρασκευή τοπικών σπεσιαλιτέ.
Γίνεται επίσης και τηγανητό και ψητό στη σχάρα.
4. Τυροζούλι, (Στα Ανώγια λέγεται και «τυρομάλαμα»)
Σκληρό τυρί εξαιρετικής γεύσης που παρασκευάζεται γύρω από τον Ψηλορείτη και σε άλλες περιοχές. Φημισμένο είναι το Σφακιανό τυροζούλι.
Σ’ αυτό το τυρί δεν χρησιμοποιείται πυτιά για την παρασκευή του, παρα μόνο ξύδι. Αποξηραίνεται και συντηρείται σε δοχεία με λάδι.
Είναι ένα μεικτό είδος τυριού και μυζήθρας και γίνεται όταν το γάλα που τυροκομείται είναι λίγο σε ποσότητα και δεν επαρκεί να ληφθεί χωριστά το τυρί και χωριστά η μυζήθρα.
Παραδοσιακό τυρί από κατσικίσιο γάλα. Τρώγεται φρέσκο (χλωρό)είτε λίγο ωριμασμένο. Συνοδεύεται θαυμάσια από θυμαρίσιο μέλι.
Φτιάχνεται κυρίως στα σπίτια:
Βράζετε το κατσικίσιο γάλα με λίγο αλατάκι και μόλις αρχίσει να φουσκώνει προσθέτετε λίγο ξύδι(Στα ορεινά που δεν είχαν λεμόνια, έβαζαν ξύδι όμως μπαίνει και λεμόνι η πυτιά).Μόλις κόψει μαζεύετε με μία τρυπητή κουτάλα το κομμένο γάλα, το βάζετε σ ένα τουλπάνι, του δίνετε σχήμα με ένα καλαθάκι και το αφήνετε να βγάλει όλα τα υγρά του. Για να φτιαχτεί χρειάζεται μεγάλη κατσαρόλα γεμάτη γάλα.
5. Αθότυρος,
Υπάρχουν δύο τύποι Αθότυρου, ο φρέσκος και ο σκληρός.
Σημείωση: Το τυρί αυτό λέγεται «αΘότυρος» κα όχι…. «αΝθότυρος»
Όπως θα δούμε παρακάτω, ο αθότυρος, είναι το τελευταίο προϊόν της Τυροκομίας, από μια παρτίδα γάλακτος, άρα δεν βγαίνει από τον «Ανθό» του γάλακτος, για να λέγεται «αΝθότυρος».
Στα παλαιότερα χρόνια, (ακόμα και σήμερα), για να ωριμάσει το τυρί σωστά το κάλυπταν με «Αθό», Στάχτη δηλαδή, στην Κρητική διάλεκτο, εξ’ ού και η ονομασία Αθότυρος.
Τυποποιημένο ίσως, να το βρείτε σαν «Ανθότυρο», ε, τι να πώ τώρα εγώ, να κάθομαι να τσακώνομαι με τον κάθε ανιστόρητο; Χαχαχαχχα. ‘Αλλωστε μην ξεχνάτε ότι, «επειδή κάτι είναι γραμμένο δεν έπεται ότι είναι κα…. Σωστό.
α. Αθότυρος Σκληρός
Είναι εξαιρετικό Κρητικό τυρί, Στην ουσία είναι η μυζήθρα αποξηραμένη και ώριμη. Είναι συμπαγές τυρί, (χωρίς τρύπες), και έχει έντονη γεύση, κάπως αλμυρή πλούσιο άρωμα και καταναλώνεται ως τριμμένο πάνω σε μακαρόνια ή και σαν επιτραπέζιο τυρί. Για φρέσκο τυρί είναι πολύ ελαφρώς αλατισμένο και αφήνεται να ωριμάσει μόνο λίγες εβδομάδες πριν την κατανάλωση. Εξαιτίας της γλυκιάς του γεύσης χρησιμοποιείται ευρέως σε παραδοσιακά γλυκά, όπως στις μυζηθρόπιτες (τυρόπιτες με μυζήθρα).
β. Αθότυρος Μαλακός
Στην Ανατολική Κρήτη λέγεται μυζήθρα, στην περιοχή των Χανίων λέγεται Αθότυρος. Παρασκευάζεται από το υπόλοιπο της τυροκομίας άλλων τυριών, στο οποίο προστίθεται 10-20% γάλα. Το τυρί που παρασκευάζεται μπαίνει μέσα σε καλούπια για να στραγγίσει.Ο φρέσκος Αθότυρος έχει μαλακή δομή, ελαφριά γεύση, πολύ ευχάριστα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά και καταναλώνεται ως επιτραπέζιο τυρί ή χρησιμοποιείται στην παρασκευή τυροπιτών. Ο Φρέσκος Αθότυρος ως μαλακό τυρί έχει μεγάλη υγρασία, μικρή περιεκτικότητα σε λιπαρά (περίπου 16%), και πολύ ευχάριστη γεύση. Χρησιμοποιείται ως ορεκτικό και ως επιτραπέζιο τυρί, φτιάχνουν μ’ αυτόν τα υπέροχα Κρητικά καλιτσούνια και μπορει να αποτελέσει εξαιρετικό επιδόρπιο με μέλι ή πετιμέζι ωμός ή και τηγανιτός.
ΠΗΓΗ

Δεν υπάρχουν σχόλια: