Η 23η Ιανουαρίου 1949 ήταν μιά βροχερή Κυριακή,όπως είχαμε δεί παλαιότερα και στα κινηματογραφικά επίκαιρα της εποχής, αλλά πολύ σημαντική μέρα γιά τό Καστέλλι.. Ήταν η μέρα τής τελετής των επίσημων εγκαινίων τού Υγειονομικού Σταθμού ο οποίος είχε ιδρυθεί από την *ελληνική πολεμική περίθαλψη τής Αμερικής *.
Η περιγραφή τών εγκαινίων μέ όλες τίς επίσημες παρουσίες καί τήν ανάλογη τελετή στό εορταστικό Καστέλλι τής μέρας εκείνης, βρίσκεται στήν εφημερίδα *Ο ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ* τής 25ης Ιανουαρίου 1949 πού εξέδιδε στά Χανιά ο βουλευτής Μανώλης Μπακλατζής. Τήν εφημερίδα μέ τή σχετική ανταπόκριση από τό Καστέλλι καί υπό τόν τίτλο *Η ΠΡΟΧΘΕΣΙΝΗ ΤΕΛΕΤΗ ΕΙΣ ΚΑΣΤΕΛΛΙ ΚΙΣΣΑΜΟΥ ΕΠΙ ΤΗ ΕΝΑΡΞΕΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ-ΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΑΤΡΕΙΟΥ-ΘΑ ΕΧΕΙ ΚΑΙ ΛΟΥΤΡΑ * βρήκαμε στή συλλογή τοπικού τύπου πού διατηρείται στό Ιστορικό Αρχείο στά Χανιά, μέ τή βοήθεια τού αγαπητού Προϊσταμένου του Κώστα Φουρναράκη καί τών συνεργατών /τριών του στό Αρχείο. Η ανταπόκριση περιγράφει τό σύντομο χρονικό διάστημα (εντός ενός έτους) ανεγέρσεως τού Σταθμού στό τέλος μιάς ανώμαλης περιόδου γιά τήν Ελλάδα, παρουσιάζει τά τά ιατρικά τμήματα καί τό σύγχρονο αμερικανικό ιατρικόεξοπλισμό καί εγκαταστάσεις, όπως καί τά λουτρά στά οποία μάς είχαν οδηγήσει αρκετές φορές καί εμάς ως μαθητές από τό δημοτικό σχολείο οι τότε διδάσκαλοί μας. Η ανταπόκριση παρουσιάζει επίσης όλους τούς επισήμους από τόν Υπουργό Υγιεινής Κ. Ροδόπουλο, τόν Αμπερνηθ Διευθυντή τής Αμερικανικής Υγειονομικής Αποστολής καί δημοσιογράφους πού είχαν έρθει αεροπορικώς μέσω Μάλεμε από Αθήνα γιά τά εγκαίνια, μέχρι τόν τότε Γενικό Διοικητή Κρήτης Πολυχρόνη Πολυχρονίδη, τούς βουλευτές Μανώλη Μπακλατζή καί Κωνσταντίνο Μητσοτάκη καί πολλούς άλλους κυβερνητικούς καί υπηρεσιακούς πού είχαν παρευρεθεί, καθώς βέβαια καί διάφορα ονόματα τού Καστελλιού όπως τό Δήμαρχο Γεώργιο Ξηρουχάκη καί τούς Δημοτικούς Συμβούλους, τόν Επίσκοπο Ευδόκιμο, τόν Γυμνασιάρχη Σπυριδάκη τόν συμβολαιογράφο Στέλιο Σηφάκη πού ωμόλησαν πρός τούς φιλοξενούμενους, ή τόν Αρχηγό τών Προσκόπων Μιχάλη Γιακουμάκη πού είχε τήν ευθύνη τής διακόσμησης καί τόν Θεόφιλο Πλευράκη στό ωραίο κέντρο τού οποίου έγιναν οι σχετικές περιποιήσεις. Τό δημοσίευμα αυτό τού ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗ πού παρατίθεται αυτούσιο παρακάτω, όπως καί τά κινηματογραφικά επίκαιρα τής εποχής, αποτελούν τήν πιό ζωντανή μαρτυρία μιάς μεγάλης μέρας γιά τό Καστέλλι γιά τήν έναρξη λειτουργίας ενός πρότυπου σύγχρονου υγειονομικού Σταθμού γιά τόν οποίο πολλά προσέφεραν καί οι Κρήτες ομογενείς στήν Αμερική καί ο οποίος Σταθμός έμελλε νά προσφέρει πολύτιμες υπηρεσίες στήν περίθαλψη καί Υγεία τού τής Κισάμου κατά τά επόμενα 77 χρόνια μέχρι σήμερα, χαρις καί στήν αφοσίωση τού άξιου ιατρικού καί νοσηλευτικού προσωπικού πού τό υπηρέτησε. όλα αυτά τά χρόνια.
Η ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ . ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ ημέρα Τρίτη 25ης Ιανουαρίου 1949
*Τόν Ιανουάριον τού 1948 καί ενώ ακόμη η κατάστασις εις τό Δυτικόν διαμέρισμα τής Νήσου ήτο έκρυθμος, λόγω τής ανταρσίας, ο τότε Γενικός Διοικητής κ. Μπακλατζής, μεταβάς εις Καστέλλι κατέθεσε τόν θεμέλιον λίθον τού ιδρυομένου υπό τής Ελληνικής πολεμικής περιθάλψεως τής Αμερικής υγειονομικού σταθμού καί είπεν μεταξύ άλλων καί τά εξής :*Εργα κοινής ωφελείας ως εκείνο τού οποίου θέτομεν τόν θεμέλιον λίθον , θά εγίνοντο πολλά ,εάν δέν υπήρχεν η ανταρσία, πού εχθροί τής Ελλάδος ενέπνευσαν καί ήδη διευθύνουν εις τήν χώραν μας*Υστερα από ένα έτος διότιη ανταρσία περιεστάλη καί διότι κατεβλήθη φιλότιμος προσπάθεια καί δραστηριότης ,τό ίδρυμα αποπερατώθη, εξωπλίσθη επιστημονοκώς καί ετέθη εις λειτουργίαν από τής προχθές Κυριακής. Είνε ένα ίδρυμα τέλειον καί από οικοδομικής απόψεως , αλλά καί από επιστημονικού εξοπλισμού.Εις αυτό θά παρέχωνται αι πρώται ιατρικαί βοήθειαι , θά γίνεται διάγνωσις τών διαφόρων ασθενειών καί θά προλαμβάνεται η μετάδοσις μολυσματικών νόσων. Το ίδρυμα τούτο είνε προωρισμένον νά προσφέρη ανεκτιμήτους όντως υπηρεσίας εις τούς κατοίκους τής Επαρχίας Κισσάμου διευθυνόμενον από τόν διευθυντήν επί τού Διοικητικού κ. Σταμπόγλου καί τον διευθυντήν επί τού υγειονομικού ιατρόν κ. Νυστεράκην καί μέ διαχειριστήν τόν κ. Ντίλλην θά ανταποκριθή πλήρως πρός τόν προορισμόν του.Οι κάτοικοι τής περιφερείας αισθάνονται μέ τήν ίδρυσιν τού ιδρύματος τούτου μεγάλην ανακούφισιν καί εκφράζουν ποικιλοτρόπως τήν ευγνωμοσύνην των πρός τήν ελληνικήν πολεμικήν περίθαλψιν τής Αμερικής καί πρός όλους εκείνους πού συνετέλεσαν , ώστε νά ιδρυθή καί νά λειτουργήση τό ίδρυμα τούτο.
Τό ίδρυμα ανεγερθέν επί τού ΝΔ χώρου τής κωμοπόλεως Καστελλίου , μέ τήν τελευταίαν λέξιν τής οικοδομικής, περιέχει τά εξής τμήματα, ωπλισμένα καί αυτά μέ τά τελευταία καί τέλεια μέσα επιστημονικής εξαρτήσεως τά οποία μετεφέρθησαν εξ Αμερικκής 1) Αίθουσαν αναμονής 2) Τμήμα οδοντιατρικόν 3) Παιδιατρικόν 4) Πρόχειρον χειρουργείον 5 ) Παθολογικόν 6) Μικροβιολογικόν 7) Φαρμακείον 8) Ψυγείον 9) Λουτρά διά τό προσωπικόν καί αρρώστους 10) Αποστειρωτικούς κλιβάνους καί άλλα.Εις έκαστον τών τμημάτων τούτων θά προίσταται ειδικός ιατρός.
Η ΧΘΕΣΙΝΗ ΤΕΛΕΤΗ
Ως είχε προαναγγελθή, τή προσκλήσει τού νεοσυστάτου Δήμου Καστελλίου Κισσάμου, ετελέσθησαν εις Καστέλλι Κισσάμου τήν παρελθούσα Κυριακήν τά εγκαίνια τού ιδρυθέντος εκεί προτύπου υγειονομικού σταθμού, πρωτοβουλία καί δαπάναις της Ελληνικής Πολεμικής περιθάλψεως Αμερικής.
Αν καί ο καιρός ήτο ακατάλληλος , εν τούτοις πολλοί εκ Χανίων μετέβησαν εις Καστέλλι όπως παρακολουθήσουν τήν τελετήν.Παρέστησαν ο Γεν. Διοικητής κ. Πολυχρονίδης, ο τέως Γεν. Διοικητής κ.Μπακλατζής, ο Γεν. Γραμματέας κ.Παπαδρακάκης, ο Νομάρχης κ. Παιτάκης μετά τής κυρίας του, ο κ. Π. Γύπαρης, βουλευτής καί η κυρία Γεωργιλαδάκη μετά τού κ. Σπυριδάκη, ο επιθεωρητής Δημοσίων Εργων κ. Καυγαλάκης, ο κ. Καλαφάτης, ο κ. Μπουλνταδάκης, ο κ. Τσουρής, ο Δήμαρχος Χανίων κ. Ησυχάκης μετά τών Δημοτικών Συμβούλων κ.κ. Μπρεδάκη καί Λελεδάκη, ο επιτελάρχης τής Στρατιωτικής Διοικήσεωςς κ.. Σαρειδάκης, ο Ανώτερος Διοικητής Χωροφυλακής κ.Βαρδουλάκης, ο Διοικητής Χωροφυλακής Χανίων κ. Βουτυράκης οι στρατιωτικοί ιατροί κ.κ.Κουβίδης καί Τριανταφύλλου, ο κ. Μιχ. Αρπακουλάκης, Πρόεδρος Φιλελευθέρων καί ο κ. Παπαμιχελάκης τής Φιλελευθέρας Νεολαίας καί πολλοί άλλοι.
Δι αεροπλάνου έφθασαν εις τό αεροδρόμιον Μάλεμε καί εκείθεν δι αυτοκινήτου εις Καστέλλι, ο νέος Υπουργός Υγιεινής κ. Ροδόπουλος, ο κ. Αμπερνεθη, Γενικός Διευθυντής τής Αμερικανικής Υγειονομικής Αποστολής, ο κ.Μεταλλινός, πολλοί απεσταλμένοι τού Αθηναικού τύπου καί ο κ. Μητσοτάκης βουλευτής.Ο κ. Βενιζέλος δέν κατέστη δυνατόν λόγω εκτάκτου κωλύματος νά κατέλθη εις Κρήτην, ως καί ο κ. Γεωργιλαδάκης.
Η κωμόπολις τού Καστελλίου είχε διακοσμηθή καταλλήλως , μέ αψίδας καί σημαίας είχε δέ γίνη μεγάλη προετοιμασία διά τήν υποδοχήν καί περιποίησιν τών ξένων, η οποία όμως παρημποδίσθη από τήν επικρατήσασαν κακοκαιρίαν καί τήν βροχήν.
Εις Καστέλι είχε συγκεντρωθή μέγα πλήθος τό οποίον παρά τήν βροχήν παρηκολούθησε τήν τελετήν.
Ο ΑΓΙΑΣΜΟΣ
Χοροστατούντων τών επισκόπων Κισάμου καί Σελίνου καί Ιερράς καί Σητείας κ.κ.Ευδοκίμου καί Φιλοθέου Μαζοκοπάκη, επίτηδες αφιχθέντος εξ Ιεραπέτρας, ετελέσθη ο αγιασμός , μετά τό πέρας τού οποίου ωμίλησεν ο κ. Αμπερνεθη εξάρας τόν σκοπόν καί τήν σημασίαν τού ανεγερθέντος ιδρύματος , αμέσως δέ μετ αυτόν ωμίλησεν ο κ. Ροδόπουλος υπουργός Υγιεινής, ο κ. Πολυχρονίδης Γεν. Διοικητής Κρήτης εξάραντες τών ωφελιμότητα τού έργου καί εκφράσααντες τήν ευγνωμοσύνην τού λαού μας πρός τήν Μεγάλην μας σύμμαχον Αμερικήν.
Ο Δήμαρχος Καστελλίου κ. Ξηρουχάκης ενεχείρησε είτα ψήφισμα τού Δημοτικού Συμβουλίου Καστελλίου, εις τόν αντιπρόσωπον τής Αμερικανικής Αποστολής κ. Αμπερνεθη διά τού οποίου ανακηρύσσεται ούτος επίτιμος Δημότης τού Δήμου , έγινεν η αποκάλυψις τής εντοιχεισθείσης επί τού οικήματος αναμνηστικής πλακός καί τελευταίος ο συμβολαιογράφος κ. Σ. Σηφάκις απηύθυνεν πρός τούς παρισταμένους ωραιότατον καί εμπνευσμένον λόγον τόν οποίον θά δημοσιεύσωμεν.
Μετά τήν τελετήν ταύτην, οι επίσημοι μετέβησαν εις το ωραίον κέντρον τού κ. Θεόφ. Πλευράκη ένθα εκ μέρους τού Δήμου τούς παρετέθη πλούσιον γεύμα προπαρασκευασθέν υπό τού εστιάτορος κ. Ι. Παπαδάκη καί μέ τήν εξαιρετικήν όντως περιποίησιν τών κ.κ. Ξηρουχάκη, Λυγιδάκη, Καπή, Ροδουσάκη, Γιακουμάκη καί τών νεοδιορισθέντων Δημοτικών Συμβούλων.
Η αίθουσα τού κέντρου είχε διακοσμηθή ωραιώτατα υπό τού κ. Μιχ. Γιακουμάκη, αρχηγού τών προσκόπων Καστελλίου, όστις είχε επιμεληθη καί τού διακόσμου τής κωμοπόλεως.. Κατά τήν διάρκειαν τού γεύματος επαιάνιζεν η στρατιωτική μουσική, ηγέρθησαν δέ ωραίαι προπόσεις εκ μέρους τού Επισκόπου Κισσάμου καί Σελίνου κ. Ευδοκίμου, τού Γυμνασιάρχου Καστελλίου κ. Σπυριδάκη, τού κ. Πάλλα διευθυντού του Υπουργείου Υγιεινής.
Μετά τό γεύμα οι επίσημοι ανεχώρησαν εκ Καστελλίου καί ο Υπουργός Υγιεινής κ. Ροδόπουλος καί τά μέλη τής Αμερικανικής Αποστιολής ανεχώρησαν διά τού αεροπλάνου των εκ τού αεροδρομίου Μάλεμε εις Αθήνας.
Οι Αθηναίοι δημοσιογράφοι ανεχώρησαν χθές, λόγω καθυστερήσεως τού αεροπλάνου.*
Κυριάκος Ροδουσάκης
ΦΩΤΟ Υγειονομικού σταθμού 1947 ευγενή παραχώρηση απο την Σοφία Ψαράκη
