Η επίσκεψη στην Κίσαμο είναι μοναδική εμπειρία. Η γνωριμία με την επαρχία δεν έχει να κάνει μονάχα με το ζεστό και φωτεινό ήλιο, την κρυστάλλινη θάλασσα, τα φαράγγια, την παρθένα γη, την μεγάλη χρονική διάρκεια διακοπών σας στην περιοχή. Η γνωριμία με την επαρχία Κισάμου είναι ταυτόχρονα κι ένα ταξίδι στην μακραίωνη ιστορία της, τον πολιτισμό, την παράδοση, τα ήθη και έθιμα, την φιλόξενη ψυχή των ανθρώπων της....Όσοι δεν μπορείτε να το ζήσετε... απλά κάντε μια βόλτα στο ιστολόγιο αυτό και αφήστε την φαντασία σας να σας πάει εκεί που πρέπει...μην φοβάστε έχετε οδηγό.... τις ανεπανάληπτες φωτογραφίες του καταπληκτικού Ανυφαντή.





Τετάρτη 6 Μαΐου 2026

ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΤΟ ΣΠΟΥΔΑΙΟΤΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

 Γράφει ο Γ. Πευκιανάκης* 
 Λέγονται και  γράφονται πολλά περί των σχολείων την απροσαρμοστικότητα των παιδιών για την ανικανότητα των εκπαιδευτικών για τις παρεμβάσεις των γονέων.
  Τη κύρια ευθύνη φέρει η πολιτεία. Αυτή χαράσσει την στρατηγική και η όποια πολιτική οφείλει να είναι  μακροπρόθεσμη και αξιακή. Ποια κοινωνία θέλομε, τι σκοπεύομε; μετά θα βάλλομε στόχους, ύστερα θα δούμε ποιοί θα καταρτίσουν τα αναλυτικά προγράμματα. Τέλος ποια τα διδακτικά βιβλία. Πότε και πώς εκπαιδεύομε του δασκάλους. Ποια θέση δίδομε στον δάσκαλο, ποια αμοιβή, τι κύρος θα πρέπει να έχει ο δάσκαλος;
Ποια η αξιολόγηση συστήματος και προσώπων.
Υπήρχε πριν 40 χρόνια ένα άλλο σχολικό σύστημα- το παραδοσικό σχολείο- 
Οι μεγαλύτεροι θυμούνται θετικά και αρνητικά αλλά ήταν το σχολείο θεσμός με κύρος.  
Στην Οθωμανική αυτοκρατορία τα ελληνικά σχολεία ήταν με την συμμετοχή των κοινοτήτων , η ελπίδα για το φως που δίδει η γνώση , που θα κρατήσει την εθνική και θρησκευτική μας ταυτότητα. Δεκάδες ήσαν ξακουστά. Βέβαια δεν ήταν σχολεία για τους πολλούς αλλά ήταν κέντρα σπουδών με αρχές οργάνωση και «πειθαρχία»
Οι σημαντικές μεταρρυθμίσεις επί Ε. Βενιζέλου και Γ. Παπανδρέου 1915, 1930, 1965 κατέστησαν υποχρεωτική την εκπαίδευση, αλλά παρά το φιλελεύθερο, δεν αμφισβητήθηκε η αξιολόγηση σε όλες τις βαθμίδες και για το σύνολο των εκπαιδευτικών. Δεν αμφισβητήθηκε η πειθαρχία και ο σεβασμός στο δάσκαλο. Ποιος τολμά να μιλήσει για επιστροφή σε αξίες  που κρατούσαν ψηλά το θεσμό του σχολείου και την παιδεία όχι μόνο την εκπαίδευση .
Τώρα και 40 χρόνια, οι μαθητές όλοι προάγονται, οι δάσκαλοι δεν αξιολογούνται, συνεχίζουν  σχεδόν όλοι  οι μαθητές μέχρι ένα πτυχίο ΑΕΙ και ακόμη μεταπτυχιακό, έτσι ολοκληρώθηκε ο απέραντος λαϊκισμός ,η ημιμάθεια, η γενίκευση της ανεργίας- πτυχιούχων- και αναξιοκρατίας. Καίτοι άργησε η χρεωκοπία ,σιγά μη και δεν συνεχίζομε όπως συμφέρει το πολιτικό  κατεστημένο- βλέπε ΟΠΕΚΕΠΕ.
 Είναι άσχετα με την παιδεία και την παραδοσιακή μόρφωση, όσα τραγικά  συμβαίνουν στην κοινωνία σήμερα ; και βέβαια δεν είναι μόνο στην Ελλάδα. Υπάρχουν όμως και κράτη στην Ευρώπη το ίδιο ή και μικρότερα της Ελλάδος με άλλο ήθος, συμπεριφορά και οικονομία.
Κάθε υπουργός τις τελευταίες δεκαετίες προωθεί και τη δική του μεταρρύθμιση, με κεντρική μέριμνα τις πανελλήνιες .Στα σχολεία καθηγητές, δάσκαλοι και γονείς διαμαρτύρονται, αναζητούντες τι φταίει; Όπως και αν λειτουργεί το σύνολο των σχολείων, η παιδεία- αγωγή- πρώτιστα είναι ευθύνη της οικογένειας και εν αρχή του σπουδαίου σχολείου του «Νηπιαγωγείου»
 Δυστυχώς η σημερινή γενιά γονέων και διδασκάλων, είναι μια γενιά που ανατράφηκε σ’εκείνη την εποχή -1980-2000- ‘οπου επικράτησε ο άκρατος δικαιωματισμός, τα πάντα επιτρέπονται!. Σχολεία και πανεπιστήμια με καταλήψεις, διασκέδαση σε μπαρ και ξενυχτάδικα και ένας πλούτος από παροχές και δάνεια, ένας τρόπος ζωής όλως ξένος με την παλιά παράδοση της εργατικότητας και της πειθαρχίας, και  τον σεβασμό. Αξίες όπως η οικογένεια η πατρίδα, η θρησκευτικότητα και ό,τι από την παράδοση  είχαμε κληρονομήσει αμφισβητήθηκαν και βέβαια το σχολείο έπαψε να είναι χώρος όχι μόνο της γνώσης αλλά και των αξιών άλλωστε η κοινωνία έπαψε να ενδιαφέρεται παρά μόνο πως θα  οικονομήσει και άλλα και άλλα με πρώτο παράδειγμα την πολιτεία των αρχόντων από τότε ως τα σήμερα..
 Πάσχει λοιπόν ο θεσμός της οικογένειας, το ήθος και το ύφος των δασκάλων ως πρότυπα ζωής. Καμμιά διδασκαλία Άνευ προτύπου και παραδείγματος
Παλιότεροι και σύγχρονοι παιδαγωγοί επισημαίνουν, ότι το παιδί  μαθαίνει τα πάντα ως την ηλικία των πέντε ετών, ύστερα και ως τα ένδεκα του χρόνια αναπτύσσει τις ήδη γνώσεις του. Το σχολείο έρχεται συμπληρωματικό της οικογένειας και ό,τι καλό το επαυξάνει και δυστυχώς σε ό,τι κακό ελάχιστα επενεργεί και μερικές φορές ακόμη πιο αρνητικά. Ο Ρόμπερτ Fulghum- Φούλτζαμ-  Αμερικανός συγγραφέας, που έζησε ανάμεσά μας φιλοξενούμενος στην Ορθόδοη Ακαδημία, έγραψε  μεταξύ των άλλων ένα βιβλίο που που έγινε «μπεστ σέλερ» στην Αμερική «όλα όσα πραγματικά χρειάζεται να ξέρω τα έμαθα στο νηπιαγείο» το πιο  γνωστό απόσπασμα:
 Να μοιράζομαι τα πάντα. Να παίζω τίμια. Να μη κτυπάω τους άλλους. Να βάζω τα πράγματα πίσω εκεί που τα βρήκα. Να καθαρίζω ό,τι λερώνω. Να μην παίρνω ό,τι δεν είναι δικό μου Να λέω συγνώμη ,όταν σφάλλω ή πληγώνω τον άλλο. Να φροντίζω γενικά την καθαριότητα. Να ζώ μια ισορροπημένη ζωή, να μαθαίνω, να σκέπτομαι, να ζωγραφίζω, να τραγουδώ, να παίζω κάθε μέρα.
Για τη ζωή και την απλότητα:¨όταν βγαίνεις στο δρόμο να προσέχεις την κίνηση. Να βλέπει τα θαύματα της καθημερινότητας « Θυμήσου ένα μικρό σποράκι, οι ρίζες πάνε κάτω και το φυτό προς τα πάνω και κανείς δεν ξέρει πως ακριβώς ,αλλά έτσι συμβαίνει και με μας. Για την ισορροπία της ζωής: ¨ο,τι κιαν κάνεις  χρειάζεται μέτρο, η δουλειά , η ξεκούραση, λίγη χαρά, λίγη σκέψη.
Κεντρική ιδέα οι αξίες που διδασκόμαστε από την οικογένεια και το σχολείο: Καλοσύνη, σεβασμός, ειλικρίνεια, συνεργασία, υπευθυνότητα. Παρότι λοιπόν μεγαλώνομε, το βιβλίο τονίζει ότι, και αν η ζωή γίνεται πιο περίπλοκη, η σοφία βρίσκεται στην απλότητα, για τις ανθρώπινες σχέσεις, για την συμβίωση, για την εξέλιξη, για την ισορροπία. Τελικά η σοφία δεν είναι περίπλοκη, οι μεγάλες αλήθειες είναι απλές. Βέβαια η επιστήμη είναι περίπλοκη αλλά ο Σωκράτης τόνισε «εν οίδα ότι ουδέν οίδα» και ο Ιησούς « μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι» η ταπείνωση, μας επιστρέφει στα βασικά, και  όσο πιο σύνθετη κάνομε την ζωή τόσο απομακρυνόμαστε από την ουσία. Πόσο διδάσκεται στο σχολείο αυτή  η μορφή της πρακτικής ηθικής. Πόσο αξιακά βιώνεται στην οικογένεια στην κοινωνία: Μη βλάπεις. Να αναλαμβάνεις την ευθύνη. Η αρετή είναι διδακτή και κατά τον Αριστοτέλη, η αρετή δεν είναι ιδέα, είναι συνήθεια και πράξη, δεν είναι περίπλοκη ηθική θεωρία  χρειάζεται ήθος και συνέπεια σε κάθε μας πράξη.
Στη κοινότητα και τη χώρα μας, η κοινωνία πόσο βασίζεται; στη συνεργασία, συνήθως μιλούμε αφηρημένα για κοινωνική συνοχή. Υπάρχουν όμως χώροι πολλών ομάδων εθελοντικής προσφοράς και στην πολιτεία και στην εκκλησία, που δεν προβάλλονται ανάλογα .
Από το νηπιαγωγείο, σε φυτά ζώα και ανθρώπους, βιώνεται η αβεβαιότητα της ζωή, κανείς δεν ξέρει πώς λειτουργούν όλα, η ζωή δεν χρειάζεται πλήρη κατανόηση Η ευτυχία δεν είναι ουτοπία είναι ισορροπία.
Όλα αυτά δεν είναι απλοϊκά είναι μια μικρή αλλά πρακτική φιλοσοφία. Οι περισσότερες γνώσεις είναι για τη εξειδίκευση στις απαιτήσεις της ζωή και κάθε επαγγέλματος.
Άρα έργο οικογένειας και σχολείου πρέπει είναι η κοσμοθεωρία ισορροπημένης ζωής: μέτρον άριστον, αρμονία εργασίας, σκέψης. Ο πολιτισμός λέει γίνεται καλύτερος όχι με μεγάλες θεωρίες αλλά με καθημερινές μικρές πράξεις
Ο Ρόμπερτ Φούλζαν προ είκοσι και πλέον ετών προσέφερε  τα κέρδη του από  την κυκλοφορία του βιβλίου και δημιουργήθηκε η σημαντική βιβλιοθήκη της Ακαδημίας στο Κολυμπάρι, η δε Ακαδημία του παραχώρησε μόνιμη, όταν έρχεται διαμονή. Ψάχνοντας στο διαδίκτυο τον βρήκα, στα 90 του χρόνια, σημειώνει στο ημερολόγιό του «Γιατί συνεχίζω να γράφω; Για να είμαι χρήσιμος. 
Συχνά, χωρίς να το συνειδητοποιούμε, γεμίζουμε σημαντικές θέσεις στη ζωή ο ένας του άλλου. Έτσι συμβαίνει με τον άνθρωπο στο παντοπωλείο, στον όποιο εργαζόμενο, τον μηχανικό στο τοπικό συνεργείο, τον οικογενειακό γιατρό, τους δασκάλους, τους συναδέλφους και τους γείτονες. Καλούς ανθρώπους που είναι πάντα «εκεί», στους οποίους μπορούμε να βασιστούμε με μικρούς, συνηθισμένους τρόπους. Ανθρώπους που, με το παράδειγμά τους, μας διδάσκουν, μας υπηρετούν- ευλογούν, μας ενθαρρύνουν, μας στηρίζουν, μας ανεβάζουν την αισιοδοξία στην καθημερινότητα της ζωής. Θέλω να είμαι ένας από αυτούς.
 Σπάνια καθιστούμε σαφή αυτή την αμοιβαία επιρροή ο ένας στον άλλον. Αλλά το να έχουμε επίγνωση της πιθανότητας ότι είμαστε χρήσιμοι σε αυτόν τον κόσμο είναι η πόρτα για να διασφαλίσουμε ότι αυτό θα γίνει πραγματικότητα.
Ο δικός μου τρόπος είναι να συνεχίσω να γράφω και να το μοιράζομαι αυτό. Ποιος είναι ο δικός σου; Ρόμπερτ Λι Φούλγκουμ ;»
Στα καθ’ημάς, που βιώνομε το καθημερινό άγχος για περισσότερα χρήματα, και που η απληστία μας γίνεται και βίωμα των παιδιών για περισσότερα καταναλωτικά αγαθά, τα πρότυπα που μας επιβάλλει η ατελείωτη διαφήμιση για το φαίνεσθαι τόσο το σχολείο όσο και  η οικογένεια αρκετές φορές δεν ισορροπούν ,ακροβατούν σε τεντωμένη σχοινοβατική πορεία  με πτώσεις, πολλές  δυστυχώς μη αναστρέψιμες.
 
*πρώην Γυμνασιάρχης

Δεν υπάρχουν σχόλια: