9 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΒΟΗΘΟΥΝ ΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΥΣ ΤΟΥ ΦΡΟΥΡΙΟΥ ΚΑΣΤΕΛΙΟΥ ΚΙΣΑΜΟΥ ΝΑ ΦΥΓΟΥΝ

 

Στο βιβλίο "Marinai e Soldati d’Italia a Creta"*  του G.B. Casa, η πολιορκία της Κισσάμου το 1897 περιγράφεται ως ένα κρίσιμο επεισόδιο της διεθνούς επέμβασης, με τους επαναστάτες να πολιορκούν το φρούριο και τις Μεγάλες Δυνάμεις να παρεμβαίνουν. Σημαντικές λεπτομέρειες** περιλαμβάνουν την ανατίναξη του πύργου της Κουνουπιτσας και την επέμβαση του αυστροουγγρικού S.M.S. Sebenico και του βρετανικού H.M.S. Rodney κατά των επαναστατών.

Στις 9 Απριλίου, το Βασιλικό Ναυτικό βρέθηκε σε δράση στα ανοιχτά της Κισσάμου. 
Σε συνεργασία με και υπό τη διοίκηση του SMS Sebenico και το ιταλικό τορπιλοβόλο καταδρομικό Aretusa συμμετείχαν στην εκκένωση γυναικών και παιδιών από το οθωμανικό φρούριο όταν οι βάρκες τους δέχτηκαν πυρά από τους αντάρτες. Τόσο το Αυστροουγγρικό όσο και το βρετανικό πλοίο άνοιξαν πυρ για να καλύψουν την επιβίβαση. 
Οι φωτογραφίες που μια δυο βγαίνουν πρώτη φορά στην δημοσιότητα από τον Τακιτζή Μαρίνο, δείχνουν τους Τουρκοκρητικούς όσο και τους στρατιώτες του φρουρίου κατά την αποχώρηση τους πάνω στο Αρετούσα..(3-4)
Η πρώτη είναι από το εσωτερικό του φρουρίου και φαίνεται καθαρά επιτέλους ο μιναρές και η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού.

Στην άλλη (2) είναι η χριστιανική διοίκηση της πόλης της Κισάμου με τον πλοίαρχο του ιταλικού τορπιλοβόλου.

Η τελευταία φωτό είναι από τις γνωστές που οι στρατιώτες έριξαν όλα τα σπίτια περίπου 4 που ακουμπούσαν στο φρούριο ώστε να μην υπάρχουν δολοφθορες.
*Πηγή: Βιβλίο.
Marinai e Soldati d’Italia a Creta, Livorno, Raffaello Giusti (editore), 1897-98.***
(Ναύτες και Στρατιώτες της Ιταλίας στην Κρήτη)
Το βιβλίο περιγράφει τις αποβιβάσεις Ιταλών ναυτών και στρατιωτών (Bersaglieri και Carabinieri) που συμμετείχαν στις ειρηνευτικές περιπολίες και στη διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας στην περιοχή. 
** Κάποτε όλα αυτά πρέπει να μαζευτούν και να ολοκληρωθεί και η σύγχρονη ιστορία της πόλης...
***Το βιβλίο είναι πολύ σπάνιο και μόνο σε κάποιες βιβλιοθήκες υπάρχει ακόμα.