Πέμπτη 6 Αυγούστου 2026

Ο ΜΠΑΛΟΣ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΕΙΣ

Γράφει ο Γιώργος Ανδρουλακάκης
Απάντηση στο δημοσίευμα για την πρόταση περιορισμού της επισκεψιμότητας
Η ανάγκη προστασίας του Μπάλου δεν αμφισβητείται. Το ζητούμενο είναι να προστατευτεί με επιστήμη, πραγματική επιτήρηση και κανόνες που αντιμετωπίζουν το σύνολο του προβλήματος.
Ο Μπάλος είναι ένα μοναδικό, ζωντανό και ευαίσθητο οικοσύστημα. Η σημερινή κατάσταση
χρειάζεται αλλαγή. Όμως η προστασία του δεν μπορεί να βασίζεται σε γενικές εντυπώσεις, πρόχειρες απαγορεύσεις ή στην αναζήτηση ενός εύκολου «ενόχου». Χρειάζεται ολοκληρωμένο σχέδιο που να συνδυάζει περιβαλλοντική προστασία, ελεγχόμενη πρόσβαση, ουσιαστική φύλαξη και σεβασμό στην κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα της Κρήτης.
1. Το όριο πρέπει να αφορά όσους βρίσκονται ταυτόχρονα στον Μπάλο
Η πρόταση για έναν αριθμό επισκεπτών «ανά τρίωρο» δημιουργεί ένα βασικό ερώτημα: μιλάμε για νέες εισόδους ανά τρεις ώρες ή για το ανώτατο πλήθος ανθρώπων που επιτρέπεται να βρίσκεται ταυτόχρονα στην περιοχή;
Αν μια ομάδα εισέλθει το πρωί και παραμείνει έξι ώρες, ενώ στο επόμενο τρίωρο εισέλθει νέα
ομάδα, οι αριθμοί αθροίζονται. Ένα θεωρητικό πλαφόν μπορεί έτσι να οδηγήσει σε μεγαλύτερο πραγματικό συνωστισμό.
Για να υπάρξει ουσιαστικός έλεγχος, προτείνεται μέγιστη παραμονή τριών ωρών και τέσσερις σαφώς καθορισμένες χρονικές ζώνες:
Ζώνη Ώρα εισόδου Υποχρεωτική αποχώρηση
1 08:00 11:00
2 11:00 14:00
3 14:00 17:00
4 17:00 20:00
Κάθε επισκέπτης πρέπει να εντάσσεται σε συγκεκριμένη ζώνη και να αποχωρεί με τη λήξη της. Το ίδιο καθεστώς πρέπει να εφαρμόζεται ισότιμα στους επιβάτες των ημερόπλοιων και στους πεζούς επισκέπτες που φτάνουν από τη χερσαία πρόσβαση. 
Ένα τέτοιο σύστημα μπορεί να εφαρμοστεί νόμιμα μόνο με την κατάλληλη κανονιστική βάση, επιστημονική αιτιολόγηση και αναλογική εφαρμογή. Η ελεύθερη πρόσβαση στις παραλίες δεν σημαίνει ανεξέλεγκτη και απεριόριστη χρήση μιας προστατευόμενης περιοχής.
2. Ο τρόπος πρόσβασης αλλάζει τον τρόπο της επίσκεψης
Ο επισκέπτης είναι ο ίδιος άνθρωπος, είτε φτάσει με ημερόπλοιο είτε πεζός. Ο τρόπος
πρόσβασης, όμως, διαμορφώνει διαφορετική νοοτροπία και διαφορετικό χρόνο παραμονής.
Δημόσια τοποθέτηση για τον Μπάλο | 2
Ο επιβάτης μιας οργανωμένης θαλάσσιας εκδρομής γνωρίζει εκ των προτέρων την ώρα
άφιξης, τη διάρκεια παραμονής και την ώρα αναχώρησης, επειδή οφείλει να επιστρέψει στο πλοίο για τη συνέχιση του προγράμματος. Παράλληλα, έχει στη διάθεσή του τις υποδομές του πλοίου για τουαλέτα, φαγητό, νερό και απορρίμματα.
Αντίθετα, ο πεζός επισκέπτης μπορεί σήμερα να φτάσει οποιαδήποτε ώρα και να παραμείνει μία ώρα ή ολόκληρη την ημέρα. Γι’ αυτό χρειάζεται κοινό ανώτατο όριο παραμονής, ώστε να υπάρχει πραγματική ανανέωση των επισκεπτών και να αποφεύγεται η συσσώρευση κόσμου από διαφορετικές χρονικές ζώνες.
Η προστασία μιας περιοχής δεν εξαρτάται μόνο από το πόσοι άνθρωποι την επισκέπτονται. Εξαρτάται και από το πώς οργανώνεται η επίσκεψή τους.
3. Η Γραμβούσα θέτει ένα ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί
Οι ίδιοι περίπου επισκέπτες που μεταφέρονται στον Μπάλο επισκέπτονται και τη Γραμβούσα,
της οποίας η παραλία είναι πολύ μικρότερη. Παρ’ όλα αυτά, η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά στον Μπάλο.
Αν το πρόβλημα ήταν απλώς τα ημερόπλοια και οι επιβάτες τους, θα έπρεπε να εμφανίζεται
αντίστοιχη ή ακόμη μεγαλύτερη πίεση στη Γραμβούσα. Η βασική διαφορά είναι ότι εκεί η επίσκεψη είναι σχεδόν αποκλειστικά οργανωμένη: οι αφίξεις και οι αναχωρήσεις είναι γνωστές, η παραμονή είναι περιορισμένη και μετά την αναχώρηση των πλοίων η περιοχή αδειάζει.
Αυτό δεν σημαίνει μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Δείχνει, όμως, ότι η οργανωμένη διαχείριση της επίσκεψης αποτελεί κρίσιμο μέρος της λύσης.
4. Ο Μπάλος είναι ένα ζωντανό φυσικό σύστημα 
Πολλοί βλέπουν τα σκούρα στρώματα μέσα στη λιμνοθάλασσα ή αντιλαμβάνονται μια έντονη οσμή και καταλήγουν αμέσως στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για ανθρώπινα λύματα. Η φυσική λειτουργία της λιμνοθάλασσας είναι πολύ πιο σύνθετη.
Τον χειμώνα, οι ισχυροί βοριάδες και οι δυτικοί άνεμοι αποσπούν φύκια και θαλάσσια φυτική ύλη και τα μεταφέρουν προς τα ήρεμα νερά της λιμνοθάλασσας. Εκεί συσσωρεύονται και, όταν το καλοκαίρι ανεβαίνει η θερμοκρασία και μειώνεται η κυκλοφορία του νερού, αρχίζουν να αποσυντίθενται. Σε συνθήκες περιορισμένου οξυγόνου μπορούν να δημιουργηθούν υδρόθειο και άλλες ενώσεις με οσμή που θυμίζει αποχέτευση.
Αυτό αποτελεί φυσική διεργασία. Δεν σημαίνει ότι κάθε οσμή είναι οπωσδήποτε φυσική ούτε ότι η ανθρώπινη παρουσία δεν επηρεάζει τον Μπάλο. Σημαίνει ότι απαιτούνται πραγματικές μετρήσεις νερού και ιζημάτων πριν αποδοθεί ένα φαινόμενο στους επισκέπτες ή στα πλοία.
5. Το μεγάλο παραγνωρισμένο ζήτημα: τα αντηλιακά μέσα στη λιμνοθάλασσα
Αν θέλουμε να εξετάσουμε σοβαρά την ανθρώπινη επίδραση στον Μπάλο, τα αντηλιακά πρέπει να βρεθούν στο επίκεντρο της επιστημονικής έρευνας και όχι στο περιθώριο της συζήτησης.
Χιλιάδες λουόμενοι εισέρχονται σε πολύ ρηχά, θερμά και σχετικά ήρεμα νερά. Κάθε φορά που
κάποιος κολυμπά, μέρος του αντηλιακού απομακρύνεται από το δέρμα και καταλήγει απευθείας
Δημόσια τοποθέτηση για τον Μπάλο | 3
Στη λιμνοθάλασσα. Σε έναν ανοικτό κόλπο η αραίωση μπορεί να είναι ταχύτερη. 
Σε μια ρηχή λιμνοθάλασσα με περιορισμένη ανανέωση, όμως, οι ουσίες μπορούν να παραμένουν περισσότερο στο νερό και στα ιζήματα.Ορισμένα χημικά φίλτρα υπεριώδους ακτινοβολίας και ορισμένα σωματίδια που χρησιμοποιούνται σε αντηλιακές συνθέσεις εξετάζονται διεθνώς για πιθανές επιδράσεις σε μικροοργανισμούς, δίθυρα και άλλους θαλάσσιους οργανισμούς. Για τον Μπάλο δεν πρέπει να βγουν συμπεράσματα χωρίς τοπικές μετρήσεις. Ακριβώς όμως επειδή δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία, το ζήτημα πρέπει να ερευνηθεί άμεσα και συστηματικά. 
Χρειάζονται τακτικές δειγματοληψίες νερού και ιζημάτων, έλεγχος των φίλτρων UV,
παρακολούθηση των επιπτώσεων στους μικροοργανισμούς και στα δίθυρα, καθώς και σοβαρή ενημέρωση των επισκεπτών. Εφόσον προκύψουν επιστημονικά δεδομένα, μπορούν να εξεταστούν ειδικές οδηγίες ή κίνητρα για τη χρήση προϊόντων με μικρότερη περιβαλλοντική επιβάρυνση.
Δεν είναι λογικό να αναζητούμε μόνο τις πιο ορατές πηγές πίεσης, ενώ αγνοούμε ουσίες που καταλήγουν απευθείας στα ρηχά νερά από χιλιάδες λουομένους κάθε ημέρα.
6. Δεν αφαιρούμε τίποτα από τον Μπάλο
Ένα πραγματικό και άμεσα ορατό πρόβλημα είναι η αφαίρεση φυσικού υλικού από την περιοχή.
Πρέπει να απαγορευτεί ρητά και καθολικά η συλλογή:
ζωντανών ή νεκρών δίθυρων,
κοχυλιών, κελυφών και άλλων θαλάσσιων οργανισμών,
οποιασδήποτε ποσότητας ροζ άμμου ή άλλου φυσικού υλικού.
Πολλοί επισκέπτες δεν γνωρίζουν να ξεχωρίσουν έναν ζωντανό οργανισμό από ένα άδειο κέλυφος. Ακόμη και τα άδεια κελύφη, όμως, αποτελούν μέρος του οικοσυστήματος, χρησιμοποιούνται από άλλους οργανισμούς και, όταν θρυμματίζονται από τα κύματα, συμμετέχουν στη δημιουργία των ιδιαίτερων αποχρώσεων της άμμου. Η ροζ άμμος δεν είναι αναλώσιμο αναμνηστικό.
Δεν παίρνουμε τίποτα. Ούτε ζωντανό ούτε νεκρό. Ούτε κοχύλια ούτε άμμο. 
Αφήνουμε τον Μπάλο όπως ακριβώς τον βρήκαμε.
Η απαγόρευση πρέπει να συνοδεύεται από πολύγλωσσες πινακίδες, ενημέρωση πριν από την είσοδο, καθημερινή παρουσία εκπαιδευμένων φυλάκων, πραγματικούς ελέγχους και νόμιμη επιτόπου βεβαίωση παραβάσεων με αποτρεπτικά πρόστιμα. Χωρίς σοβαρό σύστημα επιτήρησης, ακόμη και ο καλύτερος κανόνας θα παραμείνει απλώς μια πινακίδα.
7. Τα ημερόπλοια μπορούν να αποτελέσουν μέρος της λύσης 
Τα ημερόπλοια δεν πρέπει να αποτελούν το επίκεντρο της συζήτησης. Μπορούν όμως να αποτελέσουν εργαλείο οργανωμένης διαχείρισης, επειδή μεταφέρουν γνωστό αριθμό επιβατών με συγκεκριμένο πρόγραμμα και προσφέρουν βασικές υποδομές που μειώνουν την πίεση στην παραλία.
Δημόσια τοποθέτηση για τον Μπάλο | 4
Είναι πιστοποιημένα επιβατηγά πλοία, με επαγγελματικά πληρώματα, σωστικά μέσα και
συγκεκριμένη μεταφορική ικανότητα. Πολλά διαθέτουν πιστοποιημένα συστήματα βιολογικής
επεξεργασίας λυμάτων ή δεξαμενές συγκράτησης, καθώς και οργανωμένη διαχείριση
απορριμμάτων. 
Για τα καυσαέρια χρειάζεται να ειπωθεί κάτι απλά, ώστε να μην δημιουργούνται λανθασμένες εντυπώσεις: τα συγκεκριμένα ημερόπλοια δεν καίνε βαρύ μαζούτ. Χρησιμοποιούν καύσιμο της ίδιας βασικής κατηγορίας με το diesel των αυτοκινήτων.
Όταν βρίσκονται σταματημένα στον Μπάλο, οι μεγάλες μηχανές που κινούν το πλοίο είναι
σβηστές. Για το ρεύμα λειτουργεί μόνο μια μικρή βοηθητική γεννήτρια, συνήθως περίπου 50 έως 150 ίππων - δηλαδή ισχύς συγκρίσιμη με τον κινητήρα ενός συνηθισμένου diesel αυτοκινήτου. Δεν λειτουργεί συνεχώς ένα πλοίο με χιλιάδες ίππους μέσα στον κόλπο, όπως συχνά φαντάζεται κάποιος που δεν γνωρίζει τη λειτουργία του.  
Άλλο τα περιορισμένα καυσαέρια μιας μικρής γεννήτριας και εντελώς άλλο η απόρριψη καυσίμου ή λυμάτων στη θάλασσα. Ισχυρισμοί περί «νέκρωσης της λιμνοθάλασσας από τα καύσιμα των πλοίων» απαιτούν μετρήσεις και επιστημονικά στοιχεία, όχι γενικές εντυπώσεις.
8. Η παρουσία των πλοίων είναι και ζήτημα ασφάλειας  
Ο Μπάλος είναι απομονωμένη περιοχή. Όταν παρουσιάζεται σοβαρό έκτακτο περιστατικό, ημερόπλοιο μπορεί να διακόψει άμεσα το πρόγραμμά του και να μεταφέρει ασθενή ή τραυματία προς το λιμάνι. Αυτό έχει συμβεί στην πράξη, ακόμη και με προσωρινή παραμονή των υπόλοιπων επιβατών στην περιοχή ώστε το πλοίο να πραγματοποιήσει επείγουσα διακομιδή.
Η ύπαρξη επαγγελματικών πληρωμάτων, μέσων επικοινωνίας, σωστικού εξοπλισμού και δυνατότητας συνεργασίας με τις Αρχές αποτελεί ουσιαστικό πλεονέκτημα για την πολιτική προστασία και την ασφάλεια των επισκεπτών.
9. Ο Μπάλος είναι μέρος του συνολικού τουριστικού προϊόντος της Κρήτης 
Ο Μπάλος, τα Φαλάσαρνα και το Ελαφονήσι δεν είναι απλώς τρεις τοπικές παραλίες. Είναι τρεις από τις πιο αναγνωρίσιμες εικόνες της Κρήτης και βασικοί λόγοι για τους οποίους επισκέπτες επιλέγουν τη δυτική πλευρά του νησιού.
Οι μεγάλοι tour operators διακινούν σημαντικό μέρος του οργανωμένου τουρισμού και αξιολογούν έναν προορισμό συνολικά: τα ξενοδοχεία, τις πτήσεις, τις διαθέσιμες εκδρομές, τις εμπειρίες, την ικανοποίηση των πελατών και το οικονομικό αποτέλεσμα των πρόσθετων υπηρεσιών. Η διαμονή είναι η βάση του πακέτου, αλλά οι εκδρομές και οι δραστηριότητες αποτελούν σημαντικό μέρος της εμπορικής του αξίας.
Αν ένας προορισμός παύσει να προσφέρει ελκυστικές, οργανωμένες και οικονομικά βιώσιμες εμπειρίες, οι tour operators δεν έχουν λόγο να θεωρούν την επιλογή του δεδομένη. Μπορούν σταδιακά να κατευθύνουν περισσότερη προβολή, συνεργασίες και πελατεία σε ανταγωνιστικούς προορισμούς που προσφέρουν μεγαλύτερο εμπορικό όφελος.
Το παράδειγμα της νήσου Χρυσής και της Ιεράπετρας πρέπει να μελετηθεί ως προειδοποίηση. Η αποδυνάμωση ενός εμβληματικού προορισμού μπορεί να μην εμφανιστεί πρώτα στις πληρότητες  Δημόσια τοποθέτηση για τον Μπάλο των μεγάλων all-inclusive ξενοδοχείων. Εμφανίζεται στην πόλη, στα μικρά καταλύματα, στην εστίαση, στα καταστήματα, στα τουριστικά γραφεία και στην πραγματική κυκλοφορία χρήματος στην τοπική κοινωνία.
Στην Κίσσαμο η εξάρτηση είναι ακόμη μεγαλύτερη, επειδή η περιοχή συνδέεται με τρεις παγκοσμίως γνωστούς φυσικούς προορισμούς. Η προστασία τους είναι απαραίτητη. Η αποδυνάμωσή τους, όμως, χωρίς ολοκληρωμένο σχέδιο μπορεί να επηρεάσει ολόκληρη τη δυτική Κρήτη.
10. Το όριο δεν πρέπει να μετατρέψει τον Μπάλο σε προνόμιο των οικονομικά
ισχυρότερων 
Ένας αυστηρός περιορισμός θέσεων μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλη αύξηση της τιμής. Επιχειρηματικά, ένα μοντέλο με λιγότερες θέσεις και ακριβότερο εισιτήριο μπορεί ακόμη και να είναι πιο συμφέρον. Κοινωνικά, όμως, δημιουργεί ένα σοβαρό ζήτημα: θα μπορεί μια ελληνική οικογένεια ή ένας κάτοικος της περιοχής να επισκεφθεί μια ελληνική παραλία ή οι περιορισμένες θέσεις θα καταλήγουν κυρίως σε επισκέπτες με πολύ υψηλότερο διαθέσιμο εισόδημα;
Αν θεσπιστεί περιορισμός, πρέπει να εξεταστούν αντικειμενικά εργαλεία που διατηρούν την πρόσβαση, όπως εκπτώσεις με βάση τη μόνιμη κατοικία και τη γεωγραφική εγγύτητα, οικογενειακές προβλέψεις και κοινωνικά vouchers για ανθρώπους που διαφορετικά θα αποκλείονταν οικονομικά. Η προστασία του Μπάλου δεν πρέπει να τον μετατρέψει σε προορισμό μόνο για όσους μπορούν να πληρώσουν περισσότερο.
11. Τι χρειάζεται πραγματικά ο Μπάλος
1. Επιστημονική μελέτη της πραγματικής φέρουσας ικανότητας της περιοχής.
2. Όριο στον αριθμό των ανθρώπων που βρίσκονται ταυτόχρονα στον Μπάλο.
3. Τέσσερις χρονικές ζώνες: 08:00-11:00, 11:00-14:00, 14:00-17:00 και 17:00-20:00.
4. Μέγιστη παραμονή τριών ωρών για τους επιβάτες των ημερόπλοιων και τους πεζούς επισκέπτες.
5. Έλεγχος της εισόδου και της υποχρεωτικής αποχώρησης, ώστε οι ζώνες να μην
αλληλοεπικαλύπτονται.
6. Πλήρης απαγόρευση συλλογής κοχυλιών, δίθυρων, ροζ άμμου και οποιουδήποτε φυσικού
υλικού.
7. Μόνιμη, σοβαρή επιτήρηση με νόμιμη επιτόπου βεβαίωση παραβάσεων και αποτρεπτικά
πρόστιμα.
8. Συστηματικές μετρήσεις νερού και ιζημάτων, με ιδιαίτερη έμφαση στα αντηλιακά και στα φίλτρα υπεριώδους ακτινοβολίας.
9. Πλήρες σχέδιο πρώτων βοηθειών, επείγουσας διακομιδής και εκκένωσης.
10. Εκπτώσεις με αντικειμενικά γεωγραφικά κριτήρια και κοινωνικά vouchers, ώστε η πρόσβαση να μη γίνεται προνόμιο των οικονομικά ισχυρότερων.
11. Σοβαρή αξιολόγηση των επιπτώσεων στην τοπική κοινωνία, στις μικρές επιχειρήσεις και στο συνολικό τουριστικό προϊόν της Κρήτης.
Ο Μπάλος πρέπει να παραμείνει ζωντανός, προστατευμένος, οργανωμένος και προσβάσιμος - όχι ανεξέλεγκτος ή απαγορευμένος.

Φώτο Μπουζής

Τετάρτη 5 Αυγούστου 2026

ΒΟΥΛΓΑΡΩ ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΟΥ


 Ας κουβεντιάσουμε λίγο για ιστορία και για το Βουλγάρω που είναι και ο τόπος καταγωγής μου ..και φυσικά με ενδιαφέρει.
Το Βουλγάρω στην Κίσαμο, θεωρείται ότι πιθανότατα πήρε το όνομά του από την εγκατάσταση ή την παρουσία Βούλγαρων σε κάποια περίοδο της βυζαντινής εποχής. Σύμφωνα με μια διαδεδομένη άποψη, 
μετά τις εκστρατείες του αυτοκράτορα Νικηφόρου Φωκά για την ανακατάληψη της Κρήτης (961 μ.Χ.), εγκαταστάθηκαν στο νησί στρατιώτες και οικογένειες από διάφορες περιοχές της αυτοκρατορίας, μεταξύ αυτών και βουλγαρικής καταγωγής. Από τέτοιες εγκαταστάσεις προέκυψαν ορισμένα τοπωνύμια όχι μόνο εδώ αλλά σε όλη την Κρήτη.
Ωστόσο, δεν υπάρχει απόλυτη ιστορική βεβαιότητα, αλλά στην συγκεκριμένη περιοχή υπάρχει και δεύτερο παράδειγμα και τρίτο που συνηγορεί για την ετυμολογία αυτή.
Τα στρατεύματα του Νικηφόρου Φωκά ήταν αποδεδειγμένα από την Μικράς Ασίας, όπως  Αρμένιοι, Θρακιώτες,  Καππαδόκες και
Σλάβοι στρατιώτες, που αποτελούσαν πάντα σημαντικό μέρος του βυζαντινού στρατού. Ο στρατός ήταν μισθοφορικός.
Στην περιοχή λοιπόν του Βουλγάρω υπάρχει πολύ κοντά το Άρμενο χωριό και φυσικά τα Τοπόλια που είναι σλαβική λέξη και σημαίνει λεύκες.
Άρα μόνο τυχαίο δεν είναι το γεγονός. ....φυσικά όλοι αυτοί που εγκαταστάθηκαν εκεί ήταν Χριστιανοί και ο κύριος λόγος ήταν αυτός δηλαδή 
ο επανεκχριστιανισμός του πληθυσμού. Μην ξεχάσουμε ότι λίγα χρόνια αργότερα έδρασε στην Κρήτη και πέρασε και από εδώ ο Νίκων ο Μετανοείτε, ο οποίος συνέβαλε στην αναδιοργάνωση της Εκκλησίας.
Και η περιοχή του Βουλγάρω έχει δείξει δείγματα τέτοια ειδικά αν αναλογιστούμε την Αγία Βαρβάρα στα Λατζιανά μοναστήρι της ύστερης βυζαντινής περιόδου, αλλά και αρκετές άλλες όπως η Αγία Μαρίνα στο Κατοχώρι και πολλές διάσπαρτες σε Μουρί και Νησί .
Αντιλαμβάνομαι ότι πάντοτε κτυπούσε το όνομα άσχημα αλλά αυτό δείχνει το βυζαντινό χαρακτήρα του χωριού και εν γένει της περιοχής ..μάλιστα για να μπορέσουν να τα συνδυάσουν αυτά και να αποχωριστούν το όνομα έγινε μια προσπάθεια πριν το 1960 όταν κοινοτάρχης ήταν ο αγαπημένος που παππούς και γιατρός της περιοχής,  Χρήστος Αναγνωστάκης που πρότεινε το χωριό να μετονομαστεί σε Βυζάντιο ....πράγμα που δεν καρποφόρησε όμως.
Υ.Σ Υπάρχει και το Κολένι στα ανατολικά του Δήμου που και αυτό έχει ενδιαφέρον ιστορικά πώς πήρε το όνομα του
.

ΒΡΑΔΙΑ ΟΝΕΙΡΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟ ΣΤΟΝ ΠΡΟΑΥΛΕΙΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ 2ου ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΚΙΣΑΜΟΥ

100+1 χρόνια από την γέννηση του μεγάλου μουσικοσυνθέτη Μάνου Χατζηδάκη και ο Φιλολογικός σύλλογος ετοιμάζει μια εκδήλωση τιμής στο πρόσωπο του, στον προαύλιο χώρο του 2ου Δημοτικού σχολείου.
ΒΡΑΔΙΑ ΟΝΕΙΡΩΝ
Κυριακή 9 Αυγούστου και ώρα 21.00.
Η είσοδος είναι ελεύθερη

ΘΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΨΕΙ ΤΟΝ ΜΠΑΛΟ ΣΤΕΛΝΩΝΤΑΣ ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ 4.000 ΑΤΟΜΑ....

Μίλησε ο οικολόγος και ο ειδικός σύμβουλος του δημάρχου κ Κουκουράκης ότι δεν πάει άλλο με την κατάσταση στον Μπάλο και στο Λαφονήσι....
Και τι πρότεινε ο αθεοφοβος ..
"Την πιλοτική εφαρμογή ενός συστήματος ελεγχόμενης εισόδου στον Μπάλο, με προκαθορισμένο ανώτατο αριθμό επισκεπτών ανά χρονική ζώνη. Ενδεικτικά, όπως εξήγησε, θα μπορούσε να επιτρέπεται η είσοδος έως και 1.200 ατόμων ανά τρίωρο"
Με απλά λόγια 3.600* άτομα δίχως όμως να μπορεί να ελέγξει τα σκαφάκια και όλους όσους πάνε ιδιωτικά...
Μετά για να δικαιολογήσει και γιατί ένας δήμαρχος έγινε ειδικός σύμβουλος ..είπε και το κουφό.
Ο Δήμος δεν είναι θεός. Δεν νομοθετεί, ούτε διαθέτει αποφασιστικό ελεγκτικό μηχανισμό ή ανακριτικές αρμοδιότητες. Για να εφαρμοστούν ουσιαστικά μέτρα χρειάζεται η στήριξη και η απόφαση της Πολιτείας.
Καλά βρε ουρανοκατέβατε δεν εισπράττει ο δήμος από τους επισκέπτες; Και λέμε ότι σωστά τα λες αλλά μήπως εκτίθεσαι ΚΑΙ εκθτέεις και αυτόν που σε προσέλαβε...αν είναι περισσότεροι αυτοί που πάνε σήμερα και θέλεις να σώσεις το μέρος, που είναι τα ανταποδοτικά ;
3.600Χ1€ Χ 30 μέρες = 108.000 € Χ 5 μήνες  =540.000€ δίχως την καντίνα και φυσικά τα ομπρελοκαθιστατα...μονο στον Μπάλο
Και δεν τα λέω εγώ εσύ κ. οικολόγε τα είπες και δημόσια και τα διαβεβαίωσες μάλιστα..
Πάνε πολλοί ....αλλά μπαίνουμε μέσα.
Για να μην πω ότι η πρόταση είναι και κλεμμένη από κάποιον ιδιοκτήτη ημερολοπλοίου ...αλλά το ζητούμενο δεν είναι αυτό, είναι ότι τώρα ξύπνησες... στο τέλος της 7ετιας.....οικολόγε μας ..
Τώρα είδες το φως το οικολογικό ;
* Εμείς εδώ πιστεύαμε ότι πάνε κάθε μέρα 1200 άτομα...χαχαχα
https://www.zarpanews.gr/chania-i-fysi-den-antechei-allo.../ 

Τρίτη 4 Αυγούστου 2026

ΕΥΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΚΑΡΠΩΝ ΤΗΣ ΓΗΣ ΣΤΟΝ ΙΕΡΟ ΝΑΟ ΜΙΧΑΗΛ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ (ΡΟΤΟΝΤΑ)

Εκ της Ιεράς Μητροπόλεως Κισάμου και Σελίνου ανακοινώνεται  ότι το εσπέρας της Κυριακής, 9 Αυγούστου και ώρα 7.30μ.μ., στον Ιερό Ναό Μιχαήλ Αρχαγγέλου, Ροτόντα, Επισκοπής Κισάμου (ένα εκ των αρχαιοτέρων Ναών της Κρήτης), θα τελεστεί η Ιερά Παράκλησις της Παναγίας μας, χοροστατούντος του Σεβ. Μητροπολίτου μας κ. Αμφιλοχίου. Στο τέλος της Ιεράς Παρακλήσεως θα γίνει η ευλογία των καρπών της γης, ως ορίζει η εκκλησιαστική τάξη. Όσοι εκ των βιοπαλαιστών της υπαίθρου ως και Σύλλογοι-Φορείς-Πρόσωπα, ευλογημένα και χαριτωμένα επιθυμούν, ευπρόσδεκτες οι προσφορές των καρπών των μόχθων και των κόπων τους (φρούτα, σταφύλια, οπωρικά, κ.α.), προς ευλογία, τα οποία και ακολούθως θα διανεμηθούν εις τους συνευχομένους. Καλείται ο Θεοτοκόφιλος λαός του Θεού προς συμμετοχή.
Εκ της Ι. Μητροπόλεως

ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ....


 Σχετικά με την 50η εκδήλωση του Κρητικού Γάμου στην Κίσαμο.
Ο Θανάσης Δεικτάκης μπορεί να έφυγε από κοντά μας, όμως το έργο και η προσφορά του εξακολουθούν να φωτίζουν τον δρόμο όσων αγαπούν και αγάπησαν την Κίσαμο. Άφησε πίσω του μια σπουδαία παρακαταθήκη, αφιερωμένη στην ιστορία, τη λαογραφία, τον πολιτισμό.
Υπήρξε συγγραφέας, ποιητής, και λαογράφος. Με τα βιβλία, τα άρθρα και τις αμέτρητες παρεμβάσεις του κατέγραψε την αυθεντική ψυχή της Κισάμου και της Κρήτης, αποδεικνύοντας πως η παράδοση δεν αποτελεί ένα απολίθωμα του παρελθόντος, αλλά μια ζωντανή δύναμη που εμπνέει το παρόν και το μέλλον.
Ανάμεσα στις σημαντικότερες προσφορές του ξεχωρίζει η καταγραφή των μουσικών της Κισάμου με τα δύο βιβλία του αλλά και ο Κρητικός Γάμος. Ως ένας από τους βασικούς εμπνευστές του – και, κατά την άποψη πολλών, ο άνθρωπος που του έδωσε την αρχική του πνοή – συνέβαλε καθοριστικά στη δημιουργία ενός θεσμού που φέτος συμπληρώνει πενήντα χρόνια αδιάλειπτης παρουσίας, προβάλλοντας την κρητική παράδοση και ενώνοντας γενιές ανθρώπων.
Ίσως, λοιπόν, στα πενήντα χρόνια συνεχούς παρουσίας του Κρητικού Γάμου στην Κίσαμο, να ήταν μια πράξη ουσιαστικής τιμής και αναγνώρισης η φετινή διοργάνωση να αφιερωθεί στη μνήμη του Θανάση Δεικτάκη, ενός ανθρώπου που συνέδεσε το όνομά του όσο λίγοι με αυτόν τον σπουδαίο θεσμό.
Εξάλλου το έργο του συνεχίζει να εμπνέει.
Δεν ξέρω αν είναι αργά αλλά θα ήταν και μια καλή ιδέα να παρουσιαστούν σε έκθεση φωτογραφίας και οι 50 νύφες που παρέλασαν αυτά τα χρόνια στους δρόμους της Κισάμου.
Φώτο από το αρχείο του Γ. Γεωργιλάκη

ΕΤΣΙ ΓΙΑ ΝΑ ΠΕΡΝΑ Η ΩΡΑ

 Μετά και το μικρό, αλλά ιδιαίτερα κατατοπιστικό, γκάλοπ της περασμένης εβδομάδας για το Κέντρο Υγείας Κισάμου, νομίζω πως τα συμπεράσματα είναι ξεκάθαρα και δύσκολα αμφισβητούνται.
Το 98% όσων συμμετείχαν και εξέφρασαν άποψη δήλωσαν ότι το Κέντρο Υγείας λειτουργεί υποδειγματικά. Οι περισσότεροι αναφέρθηκαν με ιδιαίτερα θετικά λόγια στους γιατρούς, τους νοσηλευτές και το υπόλοιπο προσωπικό, που καθημερινά δίνουν τον καλύτερό τους εαυτό.
Και η δική μου εικόνα είναι πλέον ξεκάθαρη. Το Κέντρο Υγείας όχι μόνο λειτουργεί καλύτερα από ό,τι τα προηγούμενα χρόνια, αλλά η ανακαίνισή του μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης έχει αναβαθμίσει ουσιαστικά τον χώρο, κάνοντάς τον πιο ανθρώπινο και λειτουργικό.
Βέβαια, όλα αυτά δεν έγιναν από μόνα τους ούτε με κάποιο «μαγικό ραβδί». Πίσω από τις αλλαγές υπάρχουν άνθρωποι που εργάστηκαν, πήραν αποφάσεις και πολλές φορές πλήρωσαν και προσωπικό κόστος. Όσοι γνωρίζουν τα πραγματικά δεδομένα, το ξέρουν πολύ καλά.
Είναι επίσης φυσιολογικό να υπάρχουν και κάποιοι που διαμαρτύρονται. Πάντα υπάρχουν εκείνοι που δυσκολεύονται να αποδεχθούν ότι η τάξη αντικατέστησε μια σχετική χαλαρότητα και θα προτιμούσαν την επιστροφή σε καταστάσεις παλαιότερες .
Η πραγματικότητα όμως δεν αλλάζει. Το Κέντρο Υγείας Κισάμου αποτελεί βασικό πυλώνα ασφάλειας για την περιοχή που εξυπηρετεί χιλιάδες μόνιμους κατοίκους και δεκάδες χιλιάδες επισκέπτες κάθε καλοκαίρι. Και όταν η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών αναγνωρίζει τη βελτίωση, ίσως κάποιοι θα έπρεπε να ακούσουν περισσότερο την κοινωνία και λιγότερο τις προσωπικές τους επιδιώξεις.
Κατά την άποψή μου, και ο διευθυντής κ. Ανυφαντάκης συνέβαλε ουσιαστικά ώστε το Κέντρο Υγείας να ακολουθήσει μια πορεία συνεχούς αναβάθμισης. Όμως, πάνω απ' όλα, αυτό που πρέπει να προστατευθεί είναι το προσωπικό του. Οι γιατροί, οι νοσηλευτές, οι διασώστες, οι διοικητικοί υπάλληλοι και όλοι όσοι εργάζονται εκεί αποτελούν την πραγματική δύναμη του Κέντρου Υγείας. Χωρίς αυτούς, κανένα σύγχρονο κτίριο, κανένας εξοπλισμός και καμία διοικητική απόφαση δεν αρκούν για να προσφέρουν υπηρεσίες υγείας.
Αν πραγματικά θέλουμε ένα ισχυρό Κέντρο Υγείας στην Κίσαμο, οφείλουμε να στηρίζουμε και να προστατεύουμε το ανθρώπινο δυναμικό του. Γιατί το μεγαλύτερο κεφάλαιο του Κέντρου Υγείας δεν είναι οι τοίχοι ή τα μηχανήματα είναι οι άνθρωποί του

Δευτέρα 3 Αυγούστου 2026

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΚΙΣΑΜΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ 50η ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΚΡΗΤΙΚΟΥ ΓΑΜΟΥ ΣΤΗΝ ΚΙΣΑΜΟ

Ως ένας πολιτιστικός σύλλογος όπου εδρεύει στην καρδιά της Κισσάμου θα θέλαμε να επιστήσουμε την προσοχή των φορέων του τόπου σχετικά με μια διοργάνωση θεσμός για την περιοχή μας και πιο συγκεκριμένα για την αναπαράσταση του Κρητικού Γάμου .
Η αναπαράσταση του Κρητικού Γάμου στο Καστέλι Κισσάμου πρόκειται να διοργανωθεί και φέτος για 50η φορά, συνεχίζοντας ένα λαογραφικό έθιμο που ξεκίνησε το 1970 από τους κατοίκους και τον τότε Δήμο Κισσάμου, για να το αναλάβουν αργότερα ο Δήμος και ο Σύλλογος Προβολής Κισσάμου «Η Γραμβούσα».
Τον προηγούμενο Αύγουστο έπειτα το πέρας της αναπαράστασης, ζυγιές οργάνων όπου έδωσαν ζωή στην Κισσαμο , έπειτα από αλλεπάλληλες καταγγελίες σταμάτησαν . Μαζί τοὺς σταμάτησε ο παλμός της πόλης . Το παραπάνω φαινόμενο τείνει να γίνει συνήθεια για την περιοχή μας και εκπέμπει ένα μήνυμα σιωπής του πολιτισμού και της παράδοσης .
Ο θεσμός του Κρητικού γάμου αναβιώνει εδώ και 50 χρόνια και προσφέρει χαρά σε μικρούς και μεγάλους , ντόπιους αλλά και επισκέπτες της περιοχής αφήνοντας ένα αποτύπωμα κάθε χρόνο όσον αφορά την παράδοση , τις αξίες και τα έθιμα μας.
Όπως και σε άλλες περιοχές όπου γίνονται αντίστοιχες εκδηλώσεις, προτείνουμε στον Δήμο Κισσάμου να αιτηθεί την μερική παράταση ωραρίου για την ημέρα αυτή.
Η παραπάνω ανακοίνωση δεν βάλει κατά της αστυνομίας καθώς η ίδια κάνει την δουλειά της όμως οι φορείς του τόπου μας μπορούν να αιτηθούν μερική παράταση όπως αναφέραμε και παραπάνω.
Αυτή κίνηση θα εκπέμψει ένα μήνυμα ενότητας στην περιοχή μας και παράλληλα το σύνολο των ανθρώπων δεν θα χρειαστεί να αφήσει εκείνη την μέρα τον τόπο μας και να διασκεδάσει κάπου αλλού .
Είναι εφικτό ;
Εφόσον το θέλουμε όλοι μας ΝΑΙ .
Με εκτίμηση
Το ΔΣ της Νεολαίας Κισσάμου .
 

Η ΦΩΤΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ

Τι δηλώνει αυτό το σήμα στην παράκαμψηΤοπολίων; 
Ότι δίνουμε προτεραιότητα σε αυτούς που έρχονται απο τον παλιό δρόμο;
Για να το διορθώσουν πριν σκοτωθεί κανένας 

Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΨΑΡΟΜΗΛΙΓΓΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΣΑΜΟ


 Το 1262, μόλις ο Nicolo Navigajoso ανέλαβε καθήκοντα Δούκα της Κρήτης, ξέσπασε ταυτόχρονα και η Επανάσταση του Στέγγου (ή επανάσταση των Χορτάτζηδων/Ψαρομηλίγγων όπως την ξέρουμε εμείς).
Οι επαναστάτες Κρητικοί, έχοντας τη μυστική υποστήριξη του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγου, στράφηκαν κατά των βενετικών οχυρών. Πρώτος και κύριος στόχος τους έγινε  στη δυτική Κρήτη το Castel Chissamo. 
Οι εξεγερμένοι Κρητικοί κατάφεραν να επιτεθούν με σφοδρότητα, να κάμψουν τη βενετική αντίσταση και να καταλάβουν εξ ολοκλήρου το κάστρο της Κισάμου.
Η αντίδραση του Δούκα Navigajoso ήταν άμεση εξάλλου μόλις είχε αναλάβει τα καθήκοντά του, και δεν θα δεχόταν κάτι που θα του στερούσε την συνέχεια της διπλωματικής του καριέρας.  Μπροστά λοιπόν στον τεράστιο κίνδυνο να χαθεί ο έλεγχος της δυτικής Κρήτης, ο Δούκας κινητοποίησε αμέσως ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις από τον Χάνδακα (Ηράκλειο). Ο βενετικός στρατός έφτασε στην Κίσαμο, (μάλλον δια θαλάσσης)  πολιόρκησε με τη σειρά του τους επαναστάτες, ανακατέλαβε το Castel Chissamo και κατέστειλε* βίαια εκείνη τη φάση της εξέγερσης.
Για να καταλάβουμε βέβαια επειδή από εκείνη την εποχή δεν έχουμε δει και δεν ξέρουμε αν υπάρχουν σκίτσα του τότε φρουρίου δεν έχει καμία σχέση με το μικρό βενετσιάνικο φρούριο των φωτογραφιών το οποίο κατασκευάστηκε πολύ αργότερα. Μάλιστα το 1303 το τότε φρούριο της πόλης που ήταν Γενουάτικο ισοπεδώθηκε από ένα πολύ δυνατο σεισμό...
Οι αφηγήσεις μιλάνε για ένα μικρό τετράγωνο φρούριο.
Η συνέχεια είναι γνωστή ..αλλά θα την ξαναγράψουμε σε συνέχειες
Επ ευκαιρίας να πω ότι η περιοχή ονομάζεται και σήμερα Πυργιά και αυτό οφείλεται στο φρούριο που κατασκεύασαν οι Βενετοί. Στην μια φωτό φαίνονται οι πύργοι που υπήρχαν από την μεριά της θάλασσας βόρεια. Πυργιά =Πύργοι 
* Φαίνεται δε ότι και τότε το μακρινό 1262, η πόλη της Κισάμου υπήρχε, αλλά εξαιτίας της επανάστασης ο Δούκας της Κρήτης διέταξε την ισοπέδωση της πόλης σε μεγάλο κομμάτι και ιδιαίτερα αυτό που ήταν κοντά στο φρούριο...


Το ίδιο επαναλήφθηκε και το 1896 με τους τότε Αυστριακούς φίλους των Τούρκων να ξανά ισοπεδώνουν μεγάλο μέρος της πόλης (ιδιαίτερα όσα ήταν κοντά και στο Τουρκικό φρούριο)  καταστρέφοντας πολλά από τα ωραία βενετσιάνικα σπίτια της πόλης. Το σημερινό  Μουσείο την γλύτωσε γιατί ήταν εντός του φρουρίου.
Τέλος η ιστορία κάθε τόπου συμπληρώνεται ..και συμπληρώνεται και θα συμπληρώνεται όσο υπάρχει η αρχαιολογική σκαπάνη.

ΠΡΟΒΟΛΗ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΩΣΤΗ ΝΙΚΗΦΟΡΑΚΗ

Την Τετάρτη 12 Αυγούστου στις 20.45 θα γίνει προβολή του ντοκιμαντέρ για τον Κωστή Νικηφοράκη, "Η ζωή αξίζει μονάχα αν τη μοιράζεσαι" στην πάνω αυλή του 1ου Γυμνασίου Κισάμου.
Ελπίζω να μην χωράμε....
Το Σάββατο 9 Αυγούστου θα προβληθεί η ταινία και στο 13ο Διεθνές Φεστιβάλ ντοκιμαντέρ στην Ιεράπετρα.